België: Land & Mensen

Het gebied van het huidige België was eeuwenlang een kruispunt van Europese geschiedenis — van Romeinse provincie, via het Heilige Roomse Rijk, de Spaanse en Oostenrijkse Nederlanden, de Fransen onder Napoleon tot de Nederlanden.

1830 verwierf België in een revolutie de onafhankelijkheid en werd een constitutionele monarchie. Eerste koning: Leopold I van Saksen-Coburg-Gotha.

België was een industrieel krachtcentrum van de 19e eeuw (steenkool, staal, textiel). Het kolonialisme in Congo onder Leopold II liet donkere sporen na, die vandaag kritisch worden herzien.

Beide wereldoorlogen troffen België als slagveld (Flanders Fields, Ardennenoffensief). Brussel is sinds 1958 de facto hoofdstad van de EU, ook zetel van de NAVO.

Sinds de jaren 1970 de geleidelijke omvorming tot federale staat — de taalconflicten tussen Vlamingen en Walen beïnvloeden de politiek tot op de dag van vandaag.

België heeft drie gelijkwaardige officiële talen, verdeeld over geografische zones:

• Nederlands (ca. 60 %) — in Vlaanderen in het noorden. Lokale varianten worden „Vlaams" genoemd, maar zijn officieel Nederlands
• Frans (ca. 39 %) — in Wallonië in het zuiden en in Brussel (dat officieel tweetalig is, maar de facto door het Frans wordt gedomineerd)
• Duits (ca. 1 %) — in negen gemeenten van de Oostkantons: Eupen, St. Vith, Malmedy e.a.

Brussel is officieel tweetalig Nederlands-Frans, maar in het dagelijks leven domineert het Frans. Taalconflicten beïnvloeden de Belgische politiek tot op de dag van vandaag.

Voor toeristen: In Vlaanderen wordt veel Engels en vaak Duits gesproken. In Wallonië domineert het Frans, soms met basiskennis van het Engels.

België is een onderschat land voor fijnproevers — per inwoner heeft België een van de hoogste dichtheden aan Michelin-sterren ter wereld.

Signature-gerechten

• Moules-frites — Mosselen (moules marinières, vin blanc, à la crème e.a.) met frieten. Seizoen: september-april
• Carbonnade flamande — Vlaamse bierstoofpot met rundvlees, meestal met donkere biermarinade
• Waterzooi — Vis- of kipstoofpot met groenten in romige saus (uit Gent)
• Steak-frites — Steak met frieten, vaak met béarnaise of pepersaus
• Stoemp — Aardappelpuree met groenten, huiselijke kost
• Chicon au gratin — Gegratineerde witloof met ham en kaas
• Boulets liégeois — Luikse gehaktballen in zoete siroopsaus
• Americain préparé — Rauw, gemarineerd rundvlees (niet tartaar, maar reeds gekruid)

Zoet & Snacks

• Belgische wafels — Brusselse wafel (groot, rechthoekig, poedersuiker) en Luikse wafel (kleiner, zoeter, met parelsuiker)
• Frieten — Belgische traditie, origineel gefrituurd in rundernierenvet. Standaard-saus: mayo
• Pralines & Chocolade — wereldwijde gouden standaard
• Speculoos — Speculaaskoekjes, als pasta op brood

Bier

De „Belgische biercultuur" werd in 2016 erkend als UNESCO-immaterieel cultureel erfgoed. De zes trappistenbrouwerijen van België (Westvleteren, Chimay, Orval, Rochefort, Westmalle, Achel) zijn wereldberoemd. Andere stijlen:

• Lambic & Geuze — spontaan gegiste bieren (Brussel en omgeving)
• Witbier — Witbier met koriander en sinaasappelschillen (Hoegaarden)
• Dubbel, Tripel, Quadrupel — sterke abdijbieren
• Saison — sprankelend, landelijk uit Wallonië

Schilderkunst

• Vlaamse Primitieven: Jan van Eyck (Gents altaarstuk), Hans Memling, Rogier van der Weyden
• Pieter Bruegel de Oude (Boerenscènes, „Kinderspelen", „De Jagers in de Sneeuw")
• Peter Paul Rubens — Barokmeester, wereldcarrière vanuit Antwerpen
• James Ensor — symbolistisch-expressionistisch, uit Oostende
• René Magritte — Surrealist („Ceci n'est pas une pipe")
• Paul Delvaux — Surrealisme

Strips

• Hergé — „Kuifje" (Tintin), sinds 1929
• Peyo — „De Smurfen" (1958)
• Morris — „Lucky Luke" (1947)
• Edgar P. Jacobs — „Blake en Mortimer"
• André Franquin — „Guust" en „Robbedoes"

Het Belgisch Stripcentrum in Brussel en de Striproute door het centrum van Brussel (meer dan 60 muurschilderingen) zijn een must voor fans.

Muziek & Mode

• Jacques Brel — Chansonnier
• Stromae — hedendaagse pop
• Antwerp Six — Mode-avant-garde van de jaren 1980 (Dries Van Noten e.a.)