Mallorca vandaag

Mallorca in de 21e eeuw staat voor een identiteitsvraagstuk: Hoe kan een eiland met nauwelijks een miljoen inwoners 14+ miljoen toeristen per jaar verwerken — en daarbij zijn ziel behouden?

Overtourism — het grote debat

In de zomer van 2017 gingen voor het eerst duizenden Mallorcanen de straat op: „Mallorca no es ven" (Mallorca is niet te koop) stond op de borden. Sindsdien is het overtourism-debat het overheersende onderwerp van het eiland. De symptomen zijn reëel: onbetaalbare huren in Palma (veel woningen gaan naar vakantieverhuur), overvolle stranden en wandelpaden in de zomer, watertekorten, verstopte wegen, afvalproblemen.

De politiek reageert — zij het aarzelend: Een toeristenbelasting (Impuesto de Turismo Sostenible, in de volksmond „Ecotasa") werd in 2016 ingevoerd. Afhankelijk van het type accommodatie betalen toeristen 1–4 € per nacht (in het laagseizoen gehalveerd). De inkomsten vloeien naar milieu- en duurzaamheidsprojecten. Vakantieverhuur in meergezinswoningen is sterk beperkt, bouwmoratoria voor hotels gelden in veel gemeenten.

De overgang naar kwaliteitstoerisme

Mallorca herontdekt zichzelf — of probeert dat tenminste. De trend verschuift van massatoerisme naar kwaliteitstoerisme: boetiekhotels in gerestaureerde finca's, agrotourisme, wandel- en fietstoerisme (de Tramuntana is een mekka voor wielrenners), culturele evenementen, verfijnde gastronomie. Het eiland heeft inmiddels meerdere Michelin-sterrenrestaurants en een bloeiende wijnscene.

Mallorcaanse identiteit

„Mallorca beyond Ballermann" — deze slogan hoeft op het eiland niet meer uitgelegd te worden. De Mallorcanen koesteren hun Catalaanse taal (Mallorquin), hun feesten, hun keuken. De jongere generatie is zelfverzekerd: trots op het eiland, open voor toerisme, maar vastberaden in de eis naar grenzen. De Duitse gemeenschap — geschat op 30.000–60.000 inwoners — is een vast onderdeel van het eiland, soms geliefd, soms verguisd, altijd aanwezig.

Tegelijkertijd worstelt Mallorca met dezelfde problemen als veel eilanden: Emigratie van jonge Mallorcanen naar het vasteland (omdat ze de huurprijzen in hun thuisland niet kunnen betalen), een tekort aan geschoolde arbeidskrachten in de horeca, afhankelijkheid van één enkele sector. De toekomst zal uitwijzen of Mallorca de balans kan vinden tussen economische noodzaak en culturele zelfbewaring.