De Maya-beschaving
De Maya-beschaving is een van de belangrijkste hoogculturen in de geschiedenis van de mensheid — en Guatemala was haar centrum. Hier, in het tropische laagland van Petén en in het hoogland, ontstonden steden met tienduizenden inwoners, piramides die de hemel raakten en een kennissysteem dat zijn tijd ver vooruit was.
Tijdlijn
| Periode | Tijdspanne | Hoogtepunten |
|---|---|---|
| Preklassiek | 2000 v. Chr. – 250 n. Chr. | Eerste nederzettingen, El Mirador, Kaminaljuyú, ontwikkeling van het schrift |
| Klassiek | 250–900 n. Chr. | Bloeitijd: Tikal, Copán, Palenque, Calakmul. Monumentale architectuur, lange termijn kalender, astronomie |
| Terminal-Klassiek | 800–1000 n. Chr. | Ineenstorting van de laagland-steden (oorzaak omstreden: droogte, oorlogen, overbevolking) |
| Postklassiek | 1000–1524 | Hoogland-koninkrijken (K'iche', Kaqchikel), Iximché, Q'umarkaj |
| Koloniale tijd | 1524–1821 | Spaanse verovering door Pedro de Alvarado, onderdrukking van de Maya-cultuur |
Wat de Maya-beschaving zo bijzonder maakte
- Schrift: De Maya ontwikkelden het enige volledige schriftsysteem van Amerika — een mengeling van lettergreeptekens en logogrammen, die pas in de jaren 1970 werd ontcijferd. Ze schreven boeken (codices) van boomschors — de Spanjaarden verbrandden bijna allemaal.
- Wiskunde: De Maya's vonden onafhankelijk de nul uit — eeuwen voor Europa. Hun getallensysteem was gebaseerd op 20 (niet op 10) en maakte complexe berekeningen mogelijk.
- Astronomie: Maya-astronomen berekenden de omlooptijd van Venus op 583,92 dagen (moderne waarde: 583,93). Hun kalenders waren van verbazingwekkende precisie.
- Architectuur: De trappiramides van Tikal, El Mirador en Copán behoren tot de grootste bouwwerken van de antieke wereld — gebouwd zonder metalen gereedschappen, wiel of trekdieren.
- Cacao: De Maya's cultiveerden cacao als heilige drank — xocolatl. Cacaobonen dienden als betaalmiddel, en ceremoniële cacao was voorbehouden aan de goden en koningen.