Cycladische architectuur — waarom wit-blauw?

De wit-blauwe huizen van de Cycladen — Santorini, Mykonos, Paros — zijn het symbool van Griekenland geworden. Maar waarom zien ze er zo uit?

Het antwoord is pragmatisch, niet esthetisch:

• Witte muren: De huizen werden met kalk (Asvesti) gewit — een goedkoop, lokaal beschikbaar materiaal dat tevens desinfecterend werkt. Tijdens de cholera- en pestepidemieën van de 19e/20e eeuw werd het witten zelfs wettelijk verplicht. De witte kleur weerkaatst bovendien de zon en houdt de huizen koeler.
• Blauwe accenten: Blauw was de goedkoopste beschikbare kleur — een mengsel van kalk en Loulaki (kopersulfaat of wasblauw), dat vissers sowieso gebruikten om hun boten te schilderen. Deuren, luiken en koepels werden blauw geschilderd omdat het simpelweg het goedkoopste was.
• Kubische vorm: De kubusvormige huizen met plat dak zijn een antwoord op wind (Meltemi) en aardbevingen — laag, compact, aerodynamisch. De dikke stenen muren isoleren tegen hitte en kou.

Vanaf de jaren 1970 maakte de regering het wit-blauw tot wet: Op de Cycladen mogen huizen alleen in traditionele kleuren en vormen worden gebouwd. Ironie van de geschiedenis: Wat begon als armoede-architectuur, werd de duurste vastgoedmarkt van Griekenland.

Op andere eilanden ziet de architectuur er totaal anders uit: Corfu heeft Venetiaanse pastelfaçades, Thessaloniki Ottomaanse houten huizen, de Mani sombere woontorens, en de Zagorochoria in Epirus zijn gebouwd van grijze steen, zonder een druppel kleur.