Byzantijnse kunst
Meer dan duizend jaar lang produceerde het Byzantijnse Rijk een eigen kunsttraditie, die de oudheid en het christendom versmolt en tot op de dag van vandaag de orthodoxe wereld beïnvloedt.
Iconen
De iconenschilderkunst is niet zomaar kunst — het is theologie in kleur. Iconen (Grieks "Eikon" = beeld) zijn heilige afbeeldingen, waardoor volgens de orthodoxe opvatting het goddelijke zelf aanwezig is. Ze worden niet "geschilderd", maar "geschreven" (graphein), volgen strikte regels (iconografie) en worden gewijd. De belangrijkste typen: Christus Pantokrator (Alheerser), de Theotokos (Moeder Gods) in verschillende houdingen en heiligenportretten.
In de 8e/9e eeuw woedde de beeldenstrijd (iconoclasme): keizers wilden iconen verbieden, het volk en de monniken verzetten zich. De overwinning van de iconenvereerders wordt gevierd op de "Zondag van de Orthodoxie". Het gevolg: Orthodoxe kerken zijn tot op heden rijkelijk versierd met iconen, terwijl de westerse beeldenstorm van de Reformatie het tegenovergestelde effect had.
De beste plekken voor Byzantijnse kunst:
- Byzantijns Museum Athene: De meest uitgebreide iconencollectie van Griekenland
- Kloosters van Meteora: Fresco's en iconen op spectaculaire locaties
- Kerken van Thessaloniki: 15 UNESCO-beschermde vroegchristelijke en Byzantijnse kerken
- Mystras (Peloponnesos): Spookstad met volledig bewaard gebleven Byzantijnse fresco's
- Klooster Daphni (bij Athene): Een van de mooiste Byzantijnse mozaïeken ter wereld
- Nea Moni (Chios): 11e-eeuwse mozaïeken van ongelooflijke kleurintensiteit (UNESCO)