Tsjechië: Cultuur & Levensstijl

Tsjechië heeft een uitzonderlijk sterke literaire traditie — vooral in de 20e eeuw:

• Franz Kafka (1883-1924) — geboren in Praag, schreef in het Duits; „De Gedaanteverwisseling", „Het Proces", „Het Slot"
• Jaroslav Hašek — „De lotgevallen van de brave soldaat Švejk" (satirische anti-oorlogsroman)
• Karel Čapek — introduceerde het woord „Robot" in de wereldliteratuur (stuk „R.U.R.", 1920)
• Milan Kundera — „De ondraaglijke lichtheid van het bestaan"
• Bohumil Hrabal — „Ik heb de Engelse koning bediend"
• Václav Havel — Dramaturg, dissident en eerste president na de omwenteling
• Jaroslav Seifert — Nobelprijs voor Literatuur 1984

„Co Čech, to muzikant" — „Elke Tsjech een muzikant" — luidt een oud spreekwoord. Klassieke componisten:

• Bedřich Smetana — „De Moldau" (uit de cyclus Má vlast / Mijn Vaderland)
• Antonín Dvořák — „Uit de Nieuwe Wereld", Slavische dansen, opera „Rusalka"
• Leoš Janáček — Opera's „Jenufa", „Katja Kabanowa"
• Bohuslav Martinů — 20e eeuw, modern

Jaarlijkse festivals: Praagse Lente (klassiek, mei-juni, sinds 1946) en Colours of Ostrava (Pop/Rock).

Tsjechen drinken per hoofd van de bevolking meer bier dan welke andere natie ter wereld — en dat al decennialang. Bier is alledaags, een economische factor en cultureel erfgoed tegelijk.

Het Tsjechische bier is sinds 2008 EU-breed erkend als beschermde geografische aanduiding. De dominantie van de Pilsner-stijlen gaat terug op de oprichting van de Bürgerbrauerei in Plzeň in 1842, waar de Beierse brouwer Josef Groll het eerste heldere, ondergistende lagerbier brouwde.

Belangrijke soorten:

• Světlý ležák — helder lager (de klassieke Pils-stijl)
• Tmavý ležák — donker lager
• Polotmavé — „half-donker", middenbruin
• Řezané — „gesneden" bier: half helder, half donker

In traditionele eetgelegenheden wordt het bier meestal direct bijgeschonken zodra het glas leeg is — wie niet meer wil, legt een bierviltje op het glas.

Hartig, vullend, vleesrijk — de Tsjechische keuken lijkt op de Zuid-Duitse en Oostenrijkse. Veel gerechten zijn in de winter ontstaan en zijn dienovereenkomstig calorierijk.

Hoofdgerechten

• Svíčková na smetaně — gemarineerde runderlende in roomsaus met broodknoedels en veenbessen (officieus nationaal gerecht)
• Vepřo-knedlo-zelo — Varkensgebraad met knoedels en zuurkool
• Guláš — Tsjechische goulash (meestal zonder saus in de soep)
• Smažený sýr — gefrituurde Edammer/Hermelin met friet en tartaarsaus
• Řízek — Schnitzel, vaak met aardappelsalade
• Ryba — gebakken karper (traditioneel op kerstavond)

Bijgerechten & Knoedels

Knoedels (Knedlíky) — meestal brood- of aardappelknoedels, in plakjes geserveerd — horen bij bijna elk hoofdgerecht.

Zoetigheden

• Buchteln (Buchty) — Gistdeegknoedels met jam, maanzaad of pruimen
• Ovocné knedlíky — zoete fruitknoedels, gevuld met aardbeien of pruimen
• Větrník — Soezenring met karamel

Dranken

Naast bier: Becherovka (kruidenlikeur uit Karlsbad), Slivovitz (pruimenbrandewijn, vooral in Moravië), wijnen uit Zuid-Moravië.