Natuur & Dierenwereld
Landschappen van verbazingwekkende diversiteit
Op een gebied bijna zo groot als Duitsland verenigt Oman een geologische en ecologische diversiteit die uniek is in de Arabische wereld:
Hajar-gebergte
Het Al-Hajar-gebergte strekt zich uit als een 700 km lange bergketen van Musandam in het noorden tot de oostkust. De Jebel Shams (3.009 m) is de hoogste top. De bergen bestaan uit ophiolietgesteente — oceanische korst die bij tektonische verschuivingen is opgetild. Geologen van over de hele wereld komen hierheen, omdat nergens anders de zeebodem zo goed zichtbaar aan de oppervlakte ligt.
Woestijnen
Ongeveer 80% van Oman is woestijn — van de gouden zandduinen van de Wahiba Sands tot de eindeloze grindwoestijn in het binnenland en de Rub al-Khali (Lege Kwartier) aan de grens met Saoedi-Arabië — de grootste zandwoestijn ter wereld.
Dierenwereld
- Zeeschildpadden: Vijf van de zeven soorten zeeschildpadden nestelen aan de kusten van Oman. Ras al Jinz is de belangrijkste nestplaats van de Groene Zeeschildpad in de Indische Oceaan
- Walvissen & Dolfijnen: De kust van Oman is een van de beste plekken ter wereld voor walvisspotten: Bultruggen, Blauwe vinvissen, Potvissen en meer dan 20 soorten dolfijnen. Vooral voor de kust van Musandam en Muscat zijn dolfijnwaarnemingen bijna gegarandeerd
- Arabische Luipaard: Extreem zeldzaam (geschat 200 dieren wereldwijd), overleeft in de bergen van Dhofar. Waarnemingen zijn vrijwel onmogelijk, maar de wetenschap dat hij daar is, maakt de bergen magisch
- Arabische Oryx: De elegante witte antilope was in het wild bijna uitgestorven, maar overleeft dankzij fokprogramma's in Jiddat al-Harasis (voormalig UNESCO-beschermd gebied)
- Wierookbomen: De knoestige Boswellia sacra groeien alleen in Dhofar en leveren de kostbaarste wierook ter wereld. In Wadi Dawkah (UNESCO-werelderfgoed) staan honderden van deze heilige bomen
- Flamingo's: In de lagunes rond Muscat en Qurum overwinteren duizenden flamingo's — een surrealistisch gezicht in een woestijnstad
De Arabische Oryx — Een succesverhaal
Het verhaal van de Arabische Oryx (Oryx leucoryx) is een van de grootste natuurbeschermingssuccessen ter wereld — en Oman speelde de hoofdrol.
De elegante witte antilope met de lange, rechte hoorns was ooit wijdverspreid op het hele Arabische schiereiland. Door ongecontroleerde jacht met moderne wapens en terreinwagens (vanaf de jaren 1950) werd ze gedecimeerd. In 1972 werd de laatste wilde Arabische Oryx in Oman geschoten. De soort was in het wild uitgestorven.
Wat daarna gebeurde, is opmerkelijk:
- 1962: „Operatie Oryx" — Biologen vangen de laatste wilde exemplaren en brengen ze naar de Phoenix Zoo (Arizona). Met slechts 9 dieren begint een fokprogramma
- 1982: De eerste in gevangenschap gefokte Oryx worden in Jiddat al-Harasis (Oman) opnieuw uitgezet — bewaakt door bedoeïenen-rangers
- 1994: De populatie groeit tot meer dan 400 dieren. De UNESCO verklaart het gebied tot werelderfgoed „Arabian Oryx Sanctuary"
- 2007: Terugslag — Stroperij en habitatverlies verminderen de populatie. De UNESCO trekt de werelderfgoedstatus in (de enige keer in de geschiedenis)
- Vandaag: Dankzij nieuwe beschermingsprogramma's leven er weer meer dan 1.000 Arabische Oryx in het wild op het Arabische schiereiland, waarvan enkele honderden in Oman
De kans om een Arabische Oryx in het wild te zien is klein — ze leven in de meest afgelegen gebieden van de woestijn. Maar in sommige natuurreservaten en tijdens de rit door de Wahiba Sands heb je met geluk de mogelijkheid. Hun aanblik — sneeuwwitte vacht tegen het rode woestijnzand — is onvergetelijk.
Geologie — Waarom Oman uniek is
Voor geologen is Oman een heilige plaats. Nergens anders op aarde kun je dat wat normaal op de diepste zeebodem ligt, zo goed aan de oppervlakte bestuderen. De reden:
Ophioliet — De zeebodem op het land
De Hajar-bergen bestaan grotendeels uit ophiolietgesteente — dat is oceanische korst (normaal gesproken 5–10 km onder de zeespiegel), die door tektonische verschuivingen naar de oppervlakte is geperst. De Semail-Ophioliet in Oman is met 350 km lengte en 40 km breedte de grootste en best bewaarde ophioliet-complex ter wereld.
Wat dat betekent: Als je in het Hajar-gebergte wandelt, loop je letterlijk op de voormalige zeebodem. De groenachtige stenen onder je voeten waren 95 miljoen jaar geleden 3.000 meter onder water. Geologen en studenten van over de hele wereld komen hierheen om te zien wat ze anders alleen in leerboeken vinden.
Fossielen op de Jebel Harim
Op de top van de Jebel Harim (2.087 m, Musandam) vind je fossielen van zeedieren — schelpen, koralen, zee-egels — ingebed in de rots. Deze bergen waren ooit een koraalrif. Het idee dat je op 2.000 meter hoogte op de overblijfselen van een tropische oceaan staat, is surrealistisch.
De Bimmah Sinkhole
Het cirkelvormige gat met turquoise water ontstond toen een ondergrondse kalksteengrot instortte. Het water is een mengsel van zoet water (ondergrondse bronnen) en zout water (de zee is slechts 600 m verwijderd), wat de onwerkelijke kleur verklaart. De lokale legende vertelt dat een ster uit de hemel viel — vandaar de Arabische naam „Hawiyat Najm" (Sterrenkuil).
