De Wallace-lijn — Waar Azië Australië ontmoet

Een onzichtbare lijn loopt door Indonesië — tussen Bali en Lombok, tussen Borneo en Sulawesi — en verdeelt de dierenwereld van de archipel in twee totaal verschillende werelden. De Wallace-lijn, genoemd naar de Britse natuuronderzoeker Alfred Russel Wallace, markeert de grens tussen de Aziatische en de Australische fauna.

Ten westen van de lijn (Sumatra, Java, Borneo, Bali) leven Aziatische dieren: tijgers, olifanten, orang-oetans, neushoorns. Ten oosten (Sulawesi, Flores, Molukken, Papoea) bevinden zich Australische verwanten: boomkangoeroes, paradijsvogels en de komodovaraan — een overblijfsel uit de tijd dat Australië nog dichter bij Zuidoost-Azië lag.

De verklaring: Tijdens de ijstijden, toen de zeespiegel 120 meter lager lag, waren Sumatra, Java en Borneo via landbruggen verbonden met het Aziatische vasteland. Ten oosten van de Wallace-lijn was de oceaan altijd diep genoeg om als barrière te fungeren. De dieren konden er niet overheen zwemmen — en zo ontwikkelden zich aan beide zijden totaal verschillende ecosystemen.

Voor reizigers betekent dit: Als je van Java naar Flores reist, steek je een van de belangrijkste biogeografische grenzen ter wereld over — ook al zie je er niets van.