Saunacultuur — Finlands heiligdom
Het woord Sauna is een van de weinige Finse woorden die in alle talen van de wereld is overgenomen — en dat heeft zijn reden. Finland heeft 3,3 miljoen sauna's bij 5,6 miljoen inwoners. In geen ander land ter wereld is de sauna zo diep in de cultuur geworteld.
Geschiedenis van de sauna
De Finse sauna bestaat al minstens 2.000 jaar. Oorspronkelijk was het niet alleen om te baden — in de sauna werden kinderen geboren, zieken verzorgd, overledenen gewassen, vlees gerookt en vlas gedroogd. De sauna was de schoonste ruimte van het huis en een quasi-heilige plek. De spreuk luidt: „In de sauna gedraagt men zich als in de kerk."
Saunatypen
- Savusauna (Rooksauna) — De meest oorspronkelijke vorm: Een oven zonder schoorsteen wordt urenlang verwarmd, de rook trekt weg, de muren en stenen slaan de hitte op. De geur van rook en hout is uniek. De beste sauna-ervaring die er is.
- Houtgestookte sauna — De standaard in Mökkis en op het platteland. Langzame, zachte hitte (70–100°C). Löyly (opgieting) op de hete stenen.
- Elektrische sauna — In stadsappartementen en hotels. Functioneel, maar zonder de charme van de houtsauna.
- Tent-sauna & mobiele sauna — Voor festivals, aan het strand of midden in de wildernis. Finlands nieuwste trend.
Sauna-rituelen
Een typische sauna-avond ziet er zo uit:
- Douchen — Altijd eerst wassen.
- Eerste ronde sauna — 10–20 minuten bij 70–100°C. Löyly (water op de stenen) naar wens.
- Vihta/Vasta — Met een bundel van verse berken takken zachtjes op de huid kloppen. Bevordert de bloedsomloop en ruikt heerlijk. In de zomer verse takken, in de winter geweekt.
- Afkoeling — Sprong in het meer, in het ijsgat, onder de koude douche of gewoon in de frisse lucht.
- Herhalen — 2–4 rondes, tussendoor drinken (bier, water, sap).
- Ontspannen — Na de laatste ronde: Op het terras zitten, naar de natuur kijken, stilte genieten.
Belangrijk: In Finland is de sauna een plek van gelijkheid en eerlijkheid. Naaktheid is in gemengde familiesauna's normaal, in openbare sauna's is het gescheiden naar geslacht. Niemand staart, niemand maakt opmerkingen — het lichaam doet er niet toe, alleen het welzijn.
