Kunst & Architectuur

De vloer-mozaïeken van Paphos (UNESCO) behoren tot de belangrijkste van de antieke wereld. In de villa's van de Romeinse elite (2e–5e eeuw n.Chr.) werden mythologische scènes met een detailrijkdom en kleurkracht afgebeeld die na 2.000 jaar nog steeds indruk maken:

• Huis van Dionysos: 14 mozaïekzalen met scènes van de wijngod, de jacht, de vier seizoenen
• Huis van Aion: 5 grootformaatpanelen met Leda en de zwaan, de geboorte van Dionysos
• Huis van Theseus: Theseus verslaat de Minotaurus in het labyrint
• Kourion (Huis van Eustolios): Vissen, vogels en de gepersonifieerde „Ktisis" (Schepping)

Andere belangrijke mozaïeken: in de Panagia Kanakaria (Byzantijns, 6e eeuw, deels geplunderd en teruggehaald) en in het Kykkos-klooster (modern, maar indrukwekkend).

Cyprus was bijna 800 jaar deel van het Byzantijnse Rijk, en deze erfenis is overal zichtbaar — vooral in de schuurkerken van Troodos (UNESCO), die de belangrijkste Byzantijnse fresco's buiten Istanbul en Ravenna herbergen.

De fresco's dekken de volledige ontwikkeling van de Byzantijnse schilderkunst:

• 11e–12e eeuw: Strenge, hiëratische voorstellingen in de Komnenenstijl (Panagia tou Arakou, Lagoudera)
• 13e–14e eeuw: Emotionelere, verhalendere scènes in de Palaeologische stijl (Panagia tis Asinou)
• 15e–16e eeuw: Italo-Byzantijnse mengstijlen met westerse invloeden (Panagia Podithou, Galata)

Het Byzantijns Museum in het Aartsbisschoppelijk Paleis in Nicosia bezit de beste iconenverzameling van het eiland, waaronder teruggekeerde stukken die na 1974 uit het noorden werden geplunderd en op de internationale kunstmarkt werden verkocht.

De Franse Lusignan-periode (1192–1489) liet op Cyprus een verbazingwekkende dichtheid van gotische architectuur achter — nergens anders in het oostelijke Middellandse Zeegebied te vinden:

• Selimiye-Moskee (Nicosia): Voormalige Sophia-kathedraal, kroningskerk van de Lusignan-koningen. Franse gotiek met Ottomaanse minaretten.
• Lala-Mustafa-Pasja-Moskee (Famagusta): Voormalige Nicolaas-kathedraal, rivaliserend met Notre-Dame. Meest imposante gotische façade van het eiland.
• Bellapais-abdij: Romantische kloosterruïne met gotische kloostergangen, uitzicht over de noordkust.
• Kruisvaardersburchten: St. Hilarion (sprookjesachtig op de top), Kantara (oostelijke uitkijktoren), Buffavento (hoogste burcht, moeilijk toegankelijk). Alle drie beheersen ze de Kyrenia-bergketen.
• Kolossi-burcht: Vierkante verdedigingstoren van de Johannieters bij Limassol.

Deze mix van westerse gotiek en oosterse herbestemming (kathedralen als moskeeën) is uniek in de wereld en maakt Noord-Cyprus bijzonder fascinerend voor architectuurliefhebbers.