Maatschappij & Cultuur

Cyprus is een eiland met twee dominante bevolkingsgroepen, die ondanks (of juist vanwege) de deling verrassend veel gemeen hebben:

Griekse Cyprioten (Zuiden, ca. 80%)

• Taal: Cypriotisch Grieks (een dialect dat zich duidelijk onderscheidt van het standaardgrieks — Grieken uit Athene begrijpen soms nauwelijks iets)
• Religie: Grieks-orthodox — de kerk speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven. Pasen is het belangrijkste feest van het jaar.
• Identiteit: Voelen zich als Grieken en als Cyprioten — afhankelijk van de politieke overtuiging meer het een of het ander.
• Levensstijl: Mediterraan — gezellig, luidruchtig, familiegericht, laatavondeten, uitgebreide koffiepauzes.

Turkse Cyprioten (Noorden, ca. 18%)

• Taal: Cypriotisch Turks (eveneens een dialect dat zich onderscheidt van het standaardturks)
• Religie: Soennitische Islam, maar aanzienlijk seculierder dan in Turkije. Alcohol is overal verkrijgbaar, hoofddoeken zijn zeldzaam.
• Identiteit: Voelen zich als Cyprioten en als Turken — velen benadrukken echter bewust hun Cypriotische identiteit om zich van vasteland-Turken te onderscheiden.
• Levensstijl: Vergelijkbaar mediterraan als de Griekse Cyprioten — de leefcultuur is verrassend vergelijkbaar.

Wat ze delen

Ondanks de deling delen beide bevolkingsgroepen een gemeenschappelijke keuken (Halloumi/Hellim!), vergelijkbare muziek (Tsiattista-rijmduels), familiegerichtheid, gastvrijheid en de liefde voor uitgebreid eten met vrienden en familie. Veel oudere Cyprioten spreken nog de taal van de andere kant.

Gastvrijheid (Filoxenia)

Cypriotische gastvrijheid is legendarisch — en oprecht. Als je in een bergdorp een lokale bewoner tegenkomt, is de kans groot dat je wordt uitgenodigd voor koffie, een glas Zivania en zelfgemaakte zoetigheden. Afwijzen zou onbeleefd zijn. De vrijgevigheid is oprecht, en een kleine wederdienst (lof, interesse in de familie, een wederdienst) wordt gewaardeerd.

Koffiecultuur

Koffie drinken is op Cyprus geen 5-minuten-activiteit, maar een ritueel. De Cypriotische koffie (in het noorden: Turkse koffie) wordt in een klein koperen kannetje (Briki/Cezve) op zand verhit en in piepkleine kopjes geserveerd — met de drab, niet roeren! Je bestelt hem sketo (zonder suiker), metrio (middel) of glyko (zoet).

Daarnaast is de Freddo Cappuccino/Espresso (ijskoffie) de nummer 1 zomerdrank — ijskoud en opgeschuimd, in elke bar en elk café.

Pasen op Cyprus

Het Grieks-orthodoxe Pasen (meestal 1–5 weken na de westerse datum) is het belangrijkste feest van het jaar — belangrijker dan Kerstmis. Op Stille Zaterdag om middernacht: paasvuren voor de kerken, vuurwerk, „Christos Anesti!"-kreten. Op Paaszondag: Souvla — hele lammeren aan het spit boven houtskool, urenlang gegrild, in familiekring. Het hele land ruikt naar gegrild vlees.

Naamdagen

Op Cyprus worden naamdagen minstens zo gevierd als verjaardagen. Elke dag is gewijd aan een heilige, en wie dezelfde naam draagt, viert feest: open deur, gasten komen onaangekondigd, zoetigheden en drankjes staan klaar. De belangrijkste: Georgios (23 april), Maria (15 augustus), Andreas (30 november).