Sousse, El Jem & Kairouan

★★★ Sousse — De parel van de Sahel

Sousse is Tunesië's derde grootste stad (ca. 270.000 inwoners) en een van de populairste reisbestemmingen van het land. De stad combineert op unieke wijze geschiedenis en strandleven: Een UNESCO-beschermde medina uit de 9e eeuw ontmoet kilometerslange zandstranden, levendige souks en moderne strandpromenades.

Sousse kijkt terug op meer dan 3.000 jaar geschiedenis. De Feniciërs stichtten hier de stad Hadrumetum, de Romeinen maakten het tot provinciehoofdstad, en de Aghlabiden bouwden in de 9e eeuw de vestingwerken die vandaag tot het werelderfgoed behoren. In tegenstelling tot sommige badplaatsen heeft Sousse echt leven en authenticiteit behouden — de medina is geen museum, maar een bruisende stadswijk.

Plan minstens 1–2 dagen voor Sousse: een halve dag voor de medina, een halve voor het archeologisch museum, plus strandtijd en diner aan de haven.

★★ Stranden van Sousse

Het stadsstrand van Sousse strekt zich noordelijk van de medina uit langs de promenade Boujaafar. Het strand is breed, zanderig en in de zomer levendig — maar ook drukbezocht. Voor rustigere stranden is de korte rit naar het noorden de moeite waard.

★★ Port el-Kantaoui

De jachthaven en toeristenplaats ligt 10 km noordelijk van Sousse en werd in de jaren 70 als nieuwe stad aangelegd — een Tunesisch Port Grimaud. Wat kunstmatig klinkt, heeft zeker zijn charme: Een mooie jachthaven met restaurants, cafés en boetieks, omgeven door verzorgde tuinen, golfbanen en grote resorthotels.

De stranden van Port el-Kantaoui behoren tot de mooiste en schoonste van de regio: fijn wit zand, geleidelijk aflopend water, perfect voor gezinnen. In de haven starten boottochten (piratenschip, glasbodemboot) en watersportaanbiedingen.

• Golfbaan: 36-holes baan direct aan zee, een van de beste in Noord-Afrika. Green Fee vanaf 50€.
• Acqua Palace: Groot waterpark, populair bij gezinnen (15 TND entree).
• Botanische tuin: Het Oasis Park biedt schaduwrijke wandelpaden met exotische planten.

Reis vanaf Sousse: Taxi (10 min., 5 TND), Tuk-Tuk of „Noddy Train" (toeristische trein langs de kust, 3 TND).

★★ Monastir — Habib Bourguiba's geboorteplaats

Monastir is onlosmakelijk verbonden met Habib Bourguiba — de „vader van de Tunesische onafhankelijkheid", die hier in 1903 werd geboren en de stad tot zijn prestigeproject maakte. Brede boulevards, een overdadig mausoleum en een paleis aan zee getuigen van de grootheidswaanzin en tegelijkertijd van de modernisering van de man die Tunesië van Frankrijk bevrijdde.

★★★ Ribat van Monastir

De Ribat van Monastir (796 n. Chr.) is een van de oudste en indrukwekkendste in zijn soort. Oorspronkelijk een kleine vesting, werd hij door de eeuwen heen uitgebreid en diende als verdedigingswerk, gebedsplaats en — dankzij zijn fotogenieke muren — als filmdecor: „Het leven van Brian" (Monty Python) en „Jezus van Nazareth" (Zeffirelli) werden hier gedeeltelijk opgenomen.

Vanaf de wachttoren biedt zich een spectaculair uitzicht over de haven, de oude stad en het gouden mausoleum van Bourguiba.

Bij de Oude Haven. 8 TND. Di–Zo 8:00–18:00.

★★ Bourguiba-Mausoleum

Het weelderige mausoleum met zijn gouden koepel en slanke minaretten is van verre zichtbaar. Habib Bourguiba (1903–2000), de eerste president van Tunesië, ligt hier begraven. De installatie met de verzorgde begraafplaats, de marmeren zuilengalerijen en de rijk versierde grafkamer doet bewust denken aan oosterse heersersgraven.

Av. Habib Bourguiba. Gratis toegang. Dagelijks 9:00–16:30.

Monastir als badplaats

De stranden van Monastir zijn minder spectaculair dan in Hammamet of Djerba, maar het strand van Skanes (5 km noordelijk) biedt fijn zand en rustig water. Hier liggen de grote all-inclusive hotels naast elkaar.

Reis: Louage vanaf Sousse (30 min., 1,50€). Trein vanaf Sousse (20 min., 1€). Luchthaven Monastir-Habib Bourguiba (MIR) ligt 9 km buiten de stad.

★★★ Amfitheater van El Jem (UNESCO-werelderfgoed)

Midden in de Tunesische steppe, in het slaperige stadje El Jem, verrijst een van de grootste bouwwerken van de oudheid: het op twee na grootste amfitheater van de Romeinse wereld. Het is na het Colosseum in Rome en het (vernietigde) amfitheater van Capua het grootste bewaard gebleven — en in sommige opzichten indrukwekkender dan zijn Romeinse tegenhanger.

De cijfers

Wat El Jem zo bijzonder maakt: De gevel is op drie etages bijna volledig intact — drie arcaderijen met Korinthische, Ionische en Composietkapitelen boven elkaar. Daarnaast kun je de onderverdieping (Hypogeum) betreden, waar ooit gladiatoren en wilde dieren op hun optreden wachtten — de cellen, gangen en liftschachten zijn indrukwekkend goed bewaard gebleven.

De geschiedenis van het amfitheater is even fascinerend: Thysdrus (zo de Romeinse naam) was in de 3e eeuw een van de rijkste steden van Afrika — rijk geworden door olijfolie. De proconsul Gordianus liet het theater bouwen om zijn aanspraak op de keizerstroon te onderbouwen. Hij werd daadwerkelijk tot keizer uitgeroepen (238 n. Chr.), maar verloor enkele weken later zowel de troon als zijn leven.

In de 17e eeuw sloeg de Bey van Tunis een bres in de muur om rebellen te verdrijven die zich in het amfitheater hadden verschanst — deze opening is vandaag de dag de enige zichtbare schade aan de verder perfecte gevel.

★★ Archeologisch Museum El Jem

200 meter van het amfitheater ligt een uitstekend museum op het terrein van een opgegraven Romeinse villa. De mozaïeken hier zijn spectaculair en minder druk bezocht dan in het Bardo. Vooral indrukwekkend: de Afrika-mozaïeken, die de rijkdom van Thysdrus illustreren, en de gereconstrueerde eetzaal van een Romeinse villa met originele mozaïekvloeren.

In de tuin zijn meer mozaïeken en sculpturen te zien, evenals een tweede, ouder en kleiner amfitheater (1e eeuw n. Chr.), dat de meeste bezoekers over het hoofd zien.

Praktische info:

• Amfitheater: 12 TND. Dagelijks 8:00–18:00 (zomer 7:30–19:00). In de zomer: El-Jem-muziekfestival (symfonieorkest in antieke setting!)
• Museum: 7 TND (combiticket met amfitheater: 15 TND). Di–Zo 9:00–17:00.
• Reis: Louage vanaf Sousse (1 uur, 2€), trein vanaf Sousse (45 min., 1,50€). El Jem is een perfecte halve dagtrip vanuit Sousse of op de route Sousse → Sfax.

★★★ Kairouan — De vierde heiligste stad van de islam

Kairouan is een van de belangrijkste steden van de islamitische wereld. Gesticht in 670 n. Chr. door de Arabische veldheer Oqba ibn Nafi als militair kamp, ontwikkelde de stad zich tot de eerste islamitische hoofdstad van de Maghreb en het geestelijke centrum van Noord-Afrika. In de islamitische traditie geldt: Zeven pelgrimstochten naar Kairouan staan gelijk aan één naar Mekka.

Tegenwoordig is Kairouan (ca. 120.000 inwoners) een UNESCO-werelderfgoedstad die haar historische authenticiteit heeft behouden. De medina is minder toeristisch dan die van Tunis of Sousse, maar des te sfeervoller. Kairouan ligt 60 km landinwaarts van Sousse — een halve dagtrip vanaf de kust of een waardevolle tussenstop op weg naar het zuiden.

★★★ Grote Moskee van Kairouan (Oqba-Moskee)

De oudste moskee van Noord-Afrika en een van de belangrijkste van de islamitische wereld. Gesticht in 670, in zijn huidige vorm uit de 9e eeuw (Aghlabiden). De enorme binnentuin (135×80 meter) is omgeven door zuilengalerijen, waarvan de zuilen uit het hele Middellandse Zeegebied zijn verzameld — elke zuil is anders. De 31,5 meter hoge minaret is de oudste bewaard gebleven minarettoren van de islamitische wereld.

Niet-moslims mogen de binnenplaats en de zuilengalerijen bezichtigen, maar niet de gebedsruimte betreden. Door de deur is een blik op het woud van antieke zuilen en de gebeeldhouwde gebedsnis (Mihrab) mogelijk — beide worden beschouwd als meesterwerken van de islamitische kunst.

Noordelijk van de medina. 12 TND (combiticket voor alle monumenten). Dagelijks behalve vr 8:00–14:00, za–do 8:00–18:00. Gepaste kleding verplicht, doeken worden bij de ingang uitgeleend.

★★ Aghlabiden-bassins (Bassins des Aghlabides)

Deze monumentale waterreservoirs uit de 9e eeuw zijn een meesterwerk van ingenieurskunst. Twee cirkelvormige bassins (het grotere heeft een diameter van 128 meter!) werden gebouwd om de stad van water te voorzien uit de 36 km verderop gelegen bergen. Een verfijnd filtersysteem met bezinkingsbassins zuiverde het water. De installatie toont indrukwekkend aan hoe geavanceerd de islamitische beschaving in de middeleeuwen was.

Noordelijk van de moskee. In het combiticket inbegrepen. Dagelijks 8:00–18:00.

★★ Sidi-Sahab-Moskee (Barbier-Moskee)

De prachtigste moskee van Kairouan herbergt het graf van Abu Zama al-Balawi, een metgezel van de profeet Mohammed, die naar verluidt drie baardharen van de profeet bij zich droeg — vandaar de naam „Barbier-Moskee". De interieurs met hun Zellige-tegels (geometrische keramische mozaïeken), gebeeldhouwde stucplafonds en beschilderde houten plafonds zijn adembenemend. Een van de mooiste sacrale ruimtes van Noord-Afrika.

Westelijk van de medina. Gratis toegang. Dagelijks 8:00–18:00. Schoenen uitdoen.

★★ Medina van Kairouan

De medina is compacter en rustiger dan die van Tunis of Sousse. Hier kopen de lokale bewoners in, toeristen zijn zeldzaam. Vooral de moeite waard:

• Bir Barouta: Een historische put in het centrum van de medina, aangedreven door een kameel dat in een cirkel loopt. Volgens de legende is het water verbonden met de Zamzam-bron in Mekka.
• Tapijthandelaren: Kairouan is de tapijthoofdstad van Tunesië. De handgeknoopte tapijten (Kairouan-tapijten) zijn landelijk beroemd. In de werkplaatsen van de medina kun je de weefsters aan het werk zien.
• Makroud: Het beroemde gebak uit Kairouan — griesmeeldeeg gevuld met dadelpasta en gedompeld in honing. Elke bakkerij heeft zijn eigen recept, en de inwoners van Kairouan beweren dat alleen hun Makroud de echte is.

★★ Sfax — Het onderschatte economische centrum

Tunesië's tweede grootste stad (ca. 330.000 inwoners) wordt door de meeste toeristen links gelaten — en juist dat maakt haar charme uit. Sfax is een authentieke werkstad: geen hotelresorts, geen toeristenwinkels, maar wel een uitstekend bewaard gebleven medina, geweldige restaurants en het echte Tunesische dagelijkse leven.

★★★ Medina van Sfax

De medina van Sfax wordt beschouwd als de best bewaarde middeleeuwse stadsmuur van Tunesië. De imposante muren (uit de 9e eeuw) zijn bijna volledig intact en vormen een perfect rechthoek. Binnenin: een doolhof van steegjes, moskeeën en souks, dat al eeuwenlang nauwelijks is veranderd. Hier kopen de inwoners van Sfax in — niet toeristen.

• Bab Diwan: De imposante hoofdingang in het zuiden, volledig gerestaureerd. Daarnaast het archeologisch museum.
• Dar Jellouli: Een prachtig stadshuis uit de 17e eeuw, nu een museum voor traditionele kunst en volkscultuur. De houtsnijwerken en tegelwerken zijn meesterlijk.
• Souks: Authentiek en onvervalst. Vooral de Souk el-Jemaa (vrijdag) en de parfumverkopers nabij de Grote Moskee.

Kerkennah-eilanden

Op een uur met de veerboot van Sfax liggen de Kerkennah-eilanden — een archipel van twee hoofdeilanden, plat als een pannenkoek, met traditionele visserij, palmtuinen en absolute rust. Kerkennah is het tegenovergestelde van Djerba: geen resorts, geen toeristen, alleen vissers en palmbossen. Ideaal voor reizigers die echte afzondering zoeken.

Veerboot vanaf Sfax: 1 uur, meerdere keren per dag, 2 TND. Op het eiland: enkele eenvoudige hotels en pensions.

Reis naar Sfax: Louage vanaf Sousse (2 uur, 4€), trein vanaf Tunis (4 uur, 5–8€). Sfax is een goede tussenstop op de route Sousse → Gabès → Djerba.