Vroege geschiedenis & Talayot-cultuur

De oudste sporen van menselijke bewoning op Mallorca gaan terug tot ongeveer 5000 v. Chr., toen de eerste mensen vermoedelijk met eenvoudige boten van het Iberisch schiereiland overstaken. Maar de eigenlijke prehistorische bloeitijd begon rond 3000 v. Chr. met de vestiging door volkeren die een unieke megalithische cultuur ontwikkelden.

De Talayot-cultuur (1300–123 v. Chr.)

Vanaf ongeveer 1300 v. Chr. ontstond de voor de Balearen kenmerkende Talayot-cultuur (van het Catalaanse woord „talaia" — wachttoren). Hun nalatenschap vormt het eiland tot op de dag van vandaag: massieve, ronde of vierkante stenen torens, die tot 10 meter hoog werden en waarvan de functie — wachttoren, verdediging, cultus? — nog steeds wordt bediscussieerd. Meer dan 270 van deze Talayots zijn op Mallorca gedocumenteerd.

De belangrijkste vindplaatsen zijn Ses Paisses bij Arta in het oosten — een indrukwekkende, door een stenen muur omgeven nederzetting met een centrale Talayot te midden van eeuwenoude steeneiken — en Capocorb Vell aan de zuidkust bij Llucmajor, een van de grootste en best bewaarde talayotische nederzettingen met vijf torens, 28 woonruimtes en een complex grondplan dat wijst op een hoog georganiseerde samenleving.

De talayotische bewoners waren blijkbaar bekwame slingschutters — oude bronnen melden dat Balearische slingerschutters (foners) als gevreesde huurlingen in Carthaagse en later Romeinse legers dienden. Naar verluidt leerden kinderen het slingeren voordat ze vast voedsel kregen — een overdrijving, maar een aanwijzing voor de culturele betekenis van deze vaardigheid.

Andere opmerkelijke vindplaatsen zijn de Navetas (scheepsvormige graven), de Taules op Menorca (T-vormige stenen zuilen, zeldzamer op Mallorca) en de grotnederzettingen in de kliffen van de oostkust. In de grotten van Arta en Genova vonden archeologen keramiek en gereedschappen die het dagelijks leven van deze vroege eilandbewoners documenteren.