Serengeti & Ngorongoro

★★★ Serengeti — Het hart van Afrika

De Serengeti is het beroemdste wildreservaat ter wereld — en dat is niet zonder reden. Op 14.763 km² (bijna zo groot als Schleswig-Holstein) strekt zich een schijnbaar eindeloze savanne uit, de thuisbasis van de grootste dierenmigratie ter wereld. De naam komt uit het Maasai: „Siringet" — „het eindeloze land".

Wat de Serengeti uniek maakt, is de pure hoeveelheid en diversiteit van wilde dieren. Hier leven permanent: meer dan 3.000 leeuwen (de grootste populatie van Afrika), 1.000 luipaarden, 500 cheeta's, enorme buffelkuddes, giraffen, zebra's, hyena's, krokodillen en meer dan 500 vogelsoorten. Daarnaast komen seizoensgebonden de miljoenen gnoes en zebra's van de Grote Migratie.

De Serengeti werd in 1951 tot nationaal park verklaard en in 1981 UNESCO-werelderfgoed. Samen met de Keniaanse Masai Mara vormt het het grootste aaneengesloten savanne-ecosysteem van Afrika.

De Grote Migratie

Het grootste natuurspektakel ter wereld: Meer dan 1,5 miljoen gnoes, 400.000 zebra's en 300.000 Thomson-gazellen trekken in een eeuwige cyclus door de Serengeti — gedreven door de regen en het verse gras. De cyclus:

• December–maart: De kuddes zijn in de zuidelijke Serengeti (Ndutu-vlakte). Kalftijd: Tussen januari en februari worden ca. 500.000 gnoekalveren geboren. Roofdieren (vooral hyena's, cheeta's, leeuwen) zijn zeer actief. Spectaculair voor fotografen!
• April–mei: Begin van de migratie naar het noorden door de Western Corridor (Grumeti-rivier). Krokodillen liggen op de loer.
• Juni–juli: De kuddes bereiken het centrale en noordelijke deel van de Serengeti.
• Juli–oktober: HET hoogtepunt: De oversteek van de Mara-rivier in de noordelijke Serengeti (Kogatende/Lamai). Duizenden gnoes storten zich in de krokodilrijke rivier — chaos, drama, overlevingsstrijd. Adembenemend.
• November: De kuddes keren langzaam terug naar het zuiden, de regen volgend.

De regio's van de Serengeti

• Centrale Serengeti (Seronera): Het hele jaar door uitstekend voor roofdieren. Leeuwen, luipaarden (bij de Seronera-rivier), cheeta's in de grasvlakten. De meeste lodges en kampen.
• Zuidelijke Serengeti (Ndutu): Kalftijd jan–maart. Open grasvlakten, miljoenen gnoes, roofdieractie. Kort gras = uitstekende zichtbaarheid.
• Western Corridor (Grumeti): April–juni. Grumeti-rivier met enorme krokodillen. Minder bezocht.
• Noordelijke Serengeti (Kogatende/Lamai): Juli–oktober. Mara-rivieroversteek. Afgelegen, exclusief, minder voertuigen. De beste regio voor migratie-ervaringen.

★★★ Ngorongoro-krater — Het achtste wereldwonder

De Ngorongoro-krater is de grootste intacte en niet overstroomde caldera ter wereld — een gigantische vulkaankrater met een diameter van 20 km, 600 m diepe wanden en een kraterbodem van 260 km². 2–3 miljoen jaar geleden stortte de vulkaan in en liet dit unieke natuurlijke theater achter.

Op de kraterbodem leven permanent ongeveer 25.000 grote dieren — de hoogste roofdierdichtheid van Afrika. De mix van grasland, moeras, bos en sodameer (Lake Magadi met flamingo's) biedt leefgebied voor praktisch alle Oost-Afrikaanse savannedieren. Vooral belangrijk: De krater herbergt de laatste zwarte neushoorns van Tanzania (ca. 20–30 dieren).

Het Ngorongoro Conservation Area (NCA) is zowel UNESCO-werelderfgoed als cultureel erfgoed — het enige beschermde gebied in Tanzania waar mensen (Maasai) mogen wonen en hun vee mogen weiden. De Maasai-herders aan de kraterrand met hun rode Shúkas behoren tot het iconische beeld van Ngorongoro.

Wat je in de krater ziet

• Leeuwen: Ca. 60–70 leeuwen leven permanent in de krater. Vooral 's ochtends vaak direct aan de weg.
• Neushoorns: De grote attractie. Meestal bij het Lerai-bos of in de buurt van het Ngoitokitok-moeras. Verrekijkers meenemen!
• Olifanten: Grote stieren met enorme slagtanden (de kraterolifanten zijn beroemd om hun ivoor).
• Flamingo's: Duizenden bij het sodameer Lake Magadi — een roze tapijt.
• Buffels, zebra's, gnoes, hyena's, jakhalzen, kroonkraanvogels — en met geluk een luipaard in het Lerai-bos.

Praktische info

De kraterkosten zijn hoog: 295 USD per voertuig (bovenop de entree van 70 USD per persoon/dag). Slechts 6 uur in de krater toegestaan (rit naar beneden en omhoog elk 30 min.). Vroeg starten (6:00 uur) is verplicht — vanaf 10:00 uur vult de krater zich met voertuigen. Overnachting aan de kraterrand in lodges of kampen met adembenemend uitzicht.

★★★ Tarangire — Land van olifanten en baobabs

Tarangire is het meest onderschatte park van de Northern Circuit — en voor veel bezoekers de mooiste verrassing. Op 2.850 km² strekt zich een dramatisch landschap uit van glooiende heuvels, open savanne en eeuwenoude baobabbomen, die het landschap een bijna surrealistisch karakter geven.

Tarangire is beroemd om zijn olifantenkuddes — in het droge seizoen (juni–oktober) verzamelen zich tot 3.000 olifanten bij de Tarangire-rivier, de enige permanente waterbron van de regio. De dichtheid is zo hoog dat je kuddes van 50–100 dieren tegelijk ziet — baby's, tieners, enorme matriarchen. Een overweldigend schouwspel.

Bovendien biedt Tarangire: leeuwen (vaak in bomen!), luipaarden, enorme pythons in de baobabs, meer dan 550 vogelsoorten (meer dan enig ander park in Tanzania) en de zeldzame oryx-antilope en gerenoek (giraffegazellen).

Hoogtepunten

• Olifanten aan de rivier: De belangrijkste attractie. In het droge seizoen dramatisch — de dieren graven met hun slurven naar water in de droge rivierbedding.
• Baobab-landschap: Sommige baobabs zijn meer dan 1.000 jaar oud en 25 m hoog. De zonsondergangen achter de knoestige silhouetten zijn legendarisch goed.
• Boomleeuwen: Net als bij Lake Manyara klimmen de leeuwen in Tarangire in bomen — een fenomeen dat slechts op enkele plaatsen ter wereld voorkomt.
• Termietenheuvels: De enorme, kathedraalachtige heuvels zijn overal — sommige meer dan 5 m hoog. Dwergmangoesten en varanen gebruiken ze als uitkijkpunten.

★★ Lake Manyara — Compact en veelzijdig

Het Lake Manyara NP is met 330 km² het kleinste park van de Northern Circuit — maar een van de meest veelzijdige. Op een klein oppervlak vind je dicht grondwaterbos, open grasvlakten, hete bronnen en het grote sodameer, dat tweederde van het park beslaat en waarvan de oevers in het regenseizoen bedekt zijn met honderdduizenden flamingo's.

Het park ligt aan de voet van de steile rand van de Oost-Afrikaanse Riftvallei — de rit langs de steile wand naar de ingang is al spectaculair. Hemingway noemde het uitzicht „het mooiste wat ik in Afrika heb gezien".

Lake Manyara is beroemd om zijn boomleeuwen — leeuwen die in acaciabomen dutten, een fenomeen dat wetenschappers tot op heden niet volledig kunnen verklaren. Bovendien: grote bavianengroepen direct bij de ingang van het park, nijlpaarden, giraffen en meer dan 400 vogelsoorten.

Praktische info

Lake Manyara is perfect geschikt als halve dag op weg naar de Serengeti of Ngorongoro. Het park is in 2 uur bereikbaar vanuit Arusha. Veel safari-routes combineren Lake Manyara (dag 1) met Ngorongoro (dag 2–3) en Serengeti (dag 4–6).

★★ Olduvai — De wieg van de mensheid

De Olduvai-kloof (correcte naam: Oldupai, naar de daar groeiende sisalplant) is een van de belangrijkste paleoantropologische vindplaatsen ter wereld. In deze 48 km lange en tot 90 m diepe kloof in de Oost-Afrikaanse Riftvallei vonden Louis en Mary Leakey vanaf 1959 de fossielen die ons begrip van de menselijke evolutie revolutionair veranderden.

Hier werden ontdekt:

• Homo habilis (1,9 miljoen jaar) — de oudste bekende gereedschapmaker
• Paranthropus boisei (1,75 miljoen jaar) — de beroemde „Notenkraker-mens"
• Homo erectus (1,2 miljoen jaar) — de eerste emigrant uit Afrika
• De Laetoli-voetsporen (3,6 miljoen jaar, 45 km zuidelijk) — de oudste bewaarde rechtopstaande voetsporen van de mensheid

Het kleine, maar uitstekend gecureerde Olduvai Museum aan de rand van de kloof toont replica's van de belangrijkste vondsten (de originelen zijn in het Nationaal Museum in Dar es Salaam). Een gids leidt door de tentoonstelling en naar het uitkijkpunt over de kloof. Het bezoek duurt ongeveer 1–1,5 uur en ligt perfect op de route tussen Ngorongoro en Serengeti.