Milieuproblemen

Mallorca's natuur is mooi — maar fragiel. De combinatie van 14+ miljoen toeristen per jaar, beperkte middelen en klimaatverandering stelt het eiland voor existentiële uitdagingen.

Watertekort

Water is Mallorca's meest kritieke hulpbron. Het eiland heeft geen grote rivieren, de grondwaterspiegels dalen al decennia, en het verbruik — aangewakkerd door zwembaden, golfbanen en de algemene toeristische vraag — overtreft regelmatig de natuurlijke regeneratie. In de zomer van 2023 dreigde voor het eerst sinds jaren een waternood. De regering heeft ontziltingsinstallaties gebouwd (de grootste in Palma), maar worstelt met de hoge energiekosten van deze techniek. Elke toerist kan helpen: kort douchen, handdoeken meerdere keren gebruiken, geen zwembad laten verwarmen.

Overtoerisme

14 miljoen toeristen op een eiland met 920.000 inwoners — de rekensom klopt niet altijd. In de zomer zijn populaire stranden (Es Trenc, Calas in het oosten) hopeloos overvol, wandelpaden in de Tramuntana druk, huurprijzen in Palma voor de lokale bevolking onbetaalbaar (omdat appartementen als vakantieverhuur lucratiever zijn), en de infrastructuur (wegen, zuiveringsinstallaties, afvalverwerking) kraakt onder haar grenzen. In 2023 en 2024 waren er grote anti-toerisme-demonstraties — een duidelijk teken dat de bevolking een grens bereikt ziet.

Kustontwikkeling

De bouwwoede van de jaren 1960–80 — betonnen kolossen direct aan het strand, volgebouwde kustgebieden, vernietigde duinlandschappen — zijn moeilijk ongedaan te maken. Enkele van de ergste voorbeelden (Magaluf, S'Arenal, Can Picafort) worden al jaren verbouwd en opgewaardeerd, maar de schade aan het kustlandschap is deels onomkeerbaar. Sinds de jaren 1990 gelden strenge bouwvoorschriften, en een hotelbouwmoratorium voorkomt verdere verstening.

De ecotaks (Impuesto de Turismo Sostenible)

Sinds 2016 betalen toeristen op de Balearen een toeristenbelasting: 1–4 € per persoon per nacht (afhankelijk van het type accommodatie en seizoen, in het laagseizoen gehalveerd). De inkomsten (meer dan 100 miljoen euro per jaar) vloeien in het Fonds voor duurzaam toerisme: natuurbeschermingsprojecten, strandrestauratie, onderhoud van wandelpaden, cultuurbehoud en waterbeheer. Een model dat internationaal aandacht heeft getrokken.

Duurzaamheidsinitiatieven

De Balearen hebben ambitieuze doelen gesteld: tegen 2030 moet het aandeel hernieuwbare energie stijgen naar 35% (momenteel onder 10%), wegwerpplastic is sinds 2021 verboden, en de Posidonia-zeewierweiden — cruciaal voor schoon kustwater en als CO2-opslag — staan onder strikte bescherming. Of de doelen worden bereikt, hangt af van het evenwicht tussen economische groei en natuurbescherming.