Vientiane

Vientiane is een hoofdstad die geen hoofdstad wil zijn. Met ongeveer 950.000 inwoners voelt ze aan als een slaperig provinciestadje — en dat is precies haar charme. Geen wolkenkrabbers, geen verkeerschaos (nou ja, bijna), geen hectiek. In plaats daarvan: brede boulevards met frangipanibomen, vervallen Franse koloniale villa's, gouden tempelspitsen en de Mekong die rustig langs de stad stroomt.

De naam „Vientiane" (Laotiaans: ວຽງຈັນ, „Wiangchan") betekent „Stad van het Sandelhout" of „Stad van de Maan". De stad werd meerdere keren verwoest — door de Siamezen (1828 volledig met de grond gelijkgemaakt), daarna door de Fransen herbouwd, die haar de boulevards en baguettes nalieten.

Plan 2–3 dagen voor Vientiane. De stad is geen vuurwerk van bezienswaardigheden, maar een plek om aan te komen, te onthaasten en het Laotiaanse levensgevoel op te zuigen. Mekong-zonsondergangen, BeerLao aan de rivier en de beste Franse bakkerij van Zuidoost-Azië inbegrepen.

Het nationale symbool van Laos

Pha That Luang (ພະທາດຫຼວງ, „Grote Heilige Stupa") is het belangrijkste religieuze bouwwerk en het nationale symbool van Laos — het siert het staatswapen, het hoogste bankbiljet en talloze officiële documenten. De gouden stupa rijst 45 m boven de stad uit en is vooral bij zonsondergang een overweldigend gezicht, wanneer het goud in het warme licht schittert.

Geschiedenis

Volgens de legende werd op deze plek al in de 3e eeuw v.Chr. een relikwie van Boeddha (een borstbeen) bewaard. De huidige stupa werd in 1566 door koning Setthathirath opgericht, toen hij de hoofdstad van Luang Prabang naar Vientiane verplaatste. Door de eeuwen heen werd ze meerdere keren verwoest (Siamezen, Chinezen) en herbouwd — de huidige gouden bekleding dateert uit de jaren 1930 onder Franse koloniale heerschappij.

Wat je ziet

• Drie niveaus: De stupa heeft drie niveaus, die de boeddhistische kosmologie symboliseren — de materiële wereld (aardeniveau), de wereld van vormen (middelniveau) en de wereld van vormloosheid (top, 45 m hoog).
• Kruisgang: Rond de stupa loopt een kruisgang met kleine nissen en Boeddhabeelden.
• Wat That Luang Neua en Tai: Twee tempels flankeren de stupa — de noordelijke (Neua) is de zetel van de hoogste boeddhistische geestelijke van Laos.

That Luang Festival

In november (volle maan van de 12e maanmaand) vindt het Boun That Luang plaats — het belangrijkste religieuze festival van het land. Een week lang trekken duizenden monniken en gelovigen naar de stupa. Lichtprocessies, aalmoesgang op grote schaal en een enorme jaarmarkt. Als je in november in Laos bent, mis het niet!

Vientianes „Arc de Triomphe"

De Patuxai (ປະຕູໄຊ, „Zegepoort") is Vientianes versie van de Arc de Triomphe — en de Laotianen hebben hem met heerlijke zelfspot „de verticale landingsbaan" genoemd. Waarom? Het bouwmateriaal (beton) was eigenlijk door de Amerikanen geschonken voor de bouw van een luchthaven — de Laotianen gebruikten het in plaats daarvan voor dit monument.

Architectuur

De 49 m hoge boog (gebouwd tussen 1962–1968) combineert Franse architectuur met Laotiaanse elementen: Van veraf lijkt hij op de Parijse Triomfboog, maar de versieringen zijn typisch Laotiaans — Naga-slangen, Kinnari-figuren (half mens, half vogel), lotusbloemen en boeddhistische motieven. Het plafond van de doorgangen is versierd met ingewikkelde reliëfs.

Uitzichtplatform

Via meerdere verdiepingen (trapopgang, geen lift!) bereik je het uitzichtplatform met een 360-graden panorama over Vientiane. Op heldere dagen kun je tot aan Thailand aan de andere kant van de Mekong zien. Binnenin: souvenirwinkels, cafés en een kleine tentoonstelling.

Het bizarste beeldenpark van Zuidoost-Azië

25 km ten zuidoosten van Vientiane, direct aan de Mekong, ligt een van de meest surrealistische plekken die je ooit zult bezoeken: het Buddha Park (Xieng Khuan). In een tuin staan meer dan 200 gigantische betonnen sculpturen — boeddhistische, hindoeïstische en animistische figuren in alle maten, van kleine mediterenden tot de 40 m lange liggende Boeddha.

De geschiedenis

Het park werd in 1958 door Bunleua Sulilat gecreëerd, een mystieke priester/sjamaan die boeddhisme, hindoeïsme en animisme tot een eigen religie versmolt. De sculpturen zijn geen antieke artefacten, maar betonnen werken uit de jaren 1950–70 — maar hun impact is niet minder overweldigend. Sulilat vluchtte in 1975 na de communistische revolutie naar Thailand, waar hij aan de andere kant van de Mekong een nog gekker beeldenpark bouwde (Sala Kaew Ku in Nong Khai).

Hoogtepunten

• De liggende Boeddha: 40 m lang, bij de ingang niet te missen
• De Pompoen (Pumpkin): Een gigantische begaanbare pompoen met drie niveaus — hel, aarde en hemel. Klim erin (nauwe ingang!) en beklim de verdiepingen voor een uitzicht over het park
• Veelarmige goden: Hindoeïstische godheden met tientallen armen, slangkoningen, Garuda's
• Meditatieve Boeddha onder de Naga: Het meest iconische motief van het park — Boeddha, beschermd door de zevenkoppige Naga-slang

COPE Visitor Centre — De gevolgen van de Secret War

Het COPE Visitor Centre (Cooperative Orthotic and Prosthetic Enterprise) is een van de meest aangrijpende musea van Zuidoost-Azië — en een must voor elke Laos-bezoeker. COPE vervaardigt prothesen en loophulpmiddelen voor de slachtoffers van niet-ontplofte clusterbommen (UXO).

De tentoonstelling vertelt het verhaal van de Secret War — de meest massale bombardementscampagne in de geschiedenis. Tussen 1964 en 1973 wierpen de VS meer dan 2 miljoen ton bommen op Laos (meer dan op Duitsland en Japan samen in de Tweede Wereldoorlog), waaronder 270 miljoen clusterbommen. Naar schatting 80 miljoen daarvan explodeerden niet en liggen tot op de dag van vandaag in de grond. Nog steeds sterven en verminken jaarlijks mensen — vooral kinderen, die de kleine „Bombies" voor speelgoed aanzien.

De tentoonstelling is feitelijk, niet sensationeel. Videodocumentaires, persoonlijke verhalen, een bommenverzameling en prothesenwerkplaats. Toegang gratis, donatie dringend gewenst en zinvol.

Mekong-oever & Nachtmarkt

Elke avond verandert de Fa Ngum Road langs de Mekong in een levendige nachtmarkt. Honderden kraampjes bieden Laotiaanse textiel, zijden sjaals, T-shirts, souvenirs en — het beste — streetfood:

• Gegrilde vis aan een spies (Ping Pa)
• Tam Mak Hoong (papajasalade) met kleefrijst
• Khao Jii Pâté (Laotiaans stokbrood met paté — een erfenis van de Fransen!)
• Verse fruitsmoothies en Lao-koffie

Daarachter de Mekong-promenade — de perfecte plek voor de zonsondergang. Een BeerLao in de hand, het uitzicht over de brede rivier naar Thailand, de lucht in oranje en roze. Zo eindigt een dag in Vientiane.

Frans koloniaal erfgoed

De Fransen heersten van 1893 tot 1953 over Laos en lieten hun sporen achter:

• Rue Setthathirath: De hoofdstraat van de oude stad met koloniale gebouwen, cafés en de prachtige Wat Si Saket (Vientianes oudste tempel, 1818, met 6.840 Boeddhabeelden in nissen)
• Haw Phra Kaew: De voormalige koninklijke tempel, nu een museum met de mooiste verzameling Laotiaanse kunst (tegenover het presidentieel paleis)
• JoMa Bakery Café: De beste bakkerij van Zuidoost-Azië — croissants, pain au chocolat en quiche op Frans niveau. Erfenis van de kolonie.
• Nam Phu-fontein: De kleine rotondefontein in het hart van de oude stad, omgeven door koloniale huizen, bars en restaurants