Natuur & Dierenwereld

De koraalriffen van Cuba behoren tot de best bewaarde van het Caribisch gebied — een resultaat van de economische isolatie: minder industrie, minder afvalwater, minder overbevissing dan in de buurlanden. Het eiland wordt omringd door een 3.735 km lang riffensysteem, het op een na langste van het westelijk halfrond (na het Belize Barrier Reef).

Duikgebieden

• Jardines de la Reina: „Cuba's Galapagos" — een 120 km lange archipel voor de zuidkust, alleen bereikbaar per liveaboard. Haaien (zijdehaai, Caribische rifhaai), krokodillen (!), ongerepte koralen, scholen barracuda's. Een van de 10 beste duikgebieden ter wereld. 5–7 dagen liveaboard vanaf 2.500 €.
• María la Gorda: Cuba's beste kustduiken. Steile wand, zwarte koralen, schildpadden, walvishaaien (nov–maart). → Hoofdstuk Viñales
• Playa Girón (Varkensbaai): Verrassend goed strandduiken direct vanaf het strand. Cenotes (onderwatergrotten) en een steile drop-off. Vanaf 25 €/duik.
• Cayo Largo: Meer dan 30 duikplekken, wrakken, steile wand. Vanaf 35 €/duik.

Snorkelen

Ook zonder duikbrevet zijn Cuba's riffen te beleven: De beste snorkelgebieden liggen voor Cayo Coco/Guillermo, Playa Girón, Guardalavaca en María la Gorda. Boottochten vanaf 15–25 €.

De Mogotes van de Viñales-vallei zijn geologische unicum: afgeronde kalksteenrotsen uit het Jura-tijdperk, die als versteende reuzenschildpadden uit de vlakte oprijzen. Ze ontstonden toen een voormalig kalksteenplateau over miljoenen jaren door tropische erosie tot afzonderlijke rotsen werd geërodeerd. In de mogotes bevinden zich grottensystemen, ondergrondse rivieren en een endemische flora en fauna.

Cuba's bossen bedekken ongeveer 31% van het eilandoppervlak — en groeien dankzij herbebossingsprogramma's. De belangrijkste ecosystemen:

• Tropisch regenwoud: In het oosten (Sierra de Nipe-Sagua-Baracoa, Alexander-von-Humboldt-Nationaalpark). Extreem soortenrijk: meer dan 1.300 plantensoorten, waarvan 900 endemisch
• Dennenbossen: In de Sierra Maestra en op de Isla de la Juventud
• Mangroven: Aan de zuidkust, met name in de Ciénaga de Zapata — het grootste moerasgebied van het Caribisch gebied
• Droogbos: Aan de zuidoostkust bij Guantánamo — cactussen en doornstruiken in een bijna woestijnachtig landschap

Cuba's dierenwereld is uniek en endemisch — de lange isolatie van het eiland heeft soorten voortgebracht die nergens anders voorkomen.

Sterren van de dierenwereld

• Cubaanse krokodil (Crocodylus rhombifer): Endemisch en met uitsterven bedreigd. Leeft alleen in de Ciénaga de Zapata en op de Isla de la Juventud. Kleiner, agressiever en kleurrijker dan zijn Amerikaanse verwant. Broedstation in de Ciénaga de Zapata te bezoeken.
• Bijenkolibrie (Zunzuncito): De kleinste vogel ter wereld — slechts 5 cm lang en 1,8 g zwaar! Endemisch in Cuba. Het meest te zien in Viñales of de Ciénaga de Zapata. Het zoemen van de vleugels klinkt als een insect.
• Cubaanse trogon (Tocororo): Cuba's nationale vogel, wiens rood-wit-blauwe verenkleed de kleuren van de Cubaanse vlag weerspiegelt. Relatief vaak te vinden in de bergwouden.
• Flamingo's: Grote kolonies op de noordelijke Cayos (Cayo Coco, Cayo Romano) en in de Ciénaga de Zapata. Tot wel 70.000 dieren.
• Zeeschildpadden: Groene zeeschildpad en karetschildpad nestelen op Cuba's stranden (mei–september), vooral op Cayo Largo en de Jardines de la Reina.
• Polymita-slak: De kleurrijkste landslak ter wereld — alleen in de regio Baracoa. Elke slak heeft een uniek patroon in felle kleuren. Streng beschermd, het verzamelen is verboden!