Muziek & Dans
Son Cubano — De moeder van alle ritmes
De Son Cubano is de basis van de Cubaanse muziek — en de vader van Salsa, Mambo, Cha-Cha-Chá en een dozijn andere genres. Ontstaan eind 19e eeuw in het oosten van Cuba (Oriente), verenigt de Son Spaanse gitaartraditie met Afrikaanse ritmes: de Tres (Cubaanse driesnarige gitaar) geeft de melodie, de Claves (twee houten stokken) de ritme, Bongos en Maracas de percussie, bas en trompet kwamen later erbij.
De Son werd in de jaren 1920 door het Sexteto Habanero en het Trío Matamoros in heel Cuba populair. In de jaren 1940 ontwikkelden muzikanten zoals Arsenio Rodríguez de Son verder — meer instrumenten, complexere arrangementen — en legden zo de basis voor de Salsa, die vanaf de jaren 1970 in New York explodeerde.
De beste plek om Son live te beleven, is de Casa de la Trova in Santiago de Cuba — het moederhuis van het genre. Hier spelen muzikanten die de traditie al decennia lang koesteren, in een kleine ruimte vol foto's en geschiedenis.
Buena Vista Social Club
In 1996 bracht de Amerikaanse gitarist Ry Cooder een groep vergeten Cubaanse muzieklegenden samen in de Egrem-studio's in Havana — muzikanten die in de jaren 1940 en 50 sterren waren geweest en na de revolutie in de vergetelheid waren geraakt. Het resultaat was het album „Buena Vista Social Club" — een opname die de wereld stormenderhand veroverde.
Ibrahim Ferrer (zanger, destijds 71, werkte als schoenpoetser), Compay Segundo (gitarist, 89, al met pensioen), Rubén González (pianist, 77, had geen piano meer) en Omara Portuondo (zangeres, destijds 66, de enige nog levende) — ze werden allemaal van de ene op de andere dag wereldsterren. Wim Wenders' documentaire (1999) maakte hen nog beroemder.
Het album verkocht meer dan 8 miljoen exemplaren en veroorzaakte een wereldwijde fascinatie voor Cubaanse muziek. Het bracht de Son terug in het bewustzijn en maakte Cuba tot een droomplek voor muziekliefhebbers.
De Egrem-studio's (Calle San Miguel, Centro Habana) kunnen worden bezocht — af en toe zijn er hier concerten. De Buena Vista Social Club als club bestaat niet meer (het gebouw is gesloopt), maar de naam leeft voort als concept en merk.
Salsa, Rumba & Reggaetón
In Cuba heet Salsa officieel Timba — en is agressiever, complexer en ritmisch wilder dan de „gepolijste" New Yorkse of Colombiaanse Salsa. Bands zoals Los Van Van, NG La Banda en Charanga Habanera zijn de sterren. De Timba verbindt Son, Jazz, Funk en Afrikaanse percussie tot een explosief geluid, waarbij je niet stil kunt blijven zitten.
Rumba
De Rumba is de meest Afrikaanse Cubaanse muziekstijl — pure percussie (Congas, Cajones) en zang, ontstaan in de arme wijken van Havana en Matanzas onder de nakomelingen van de slaven. Er zijn drie vormen:
- Yambú: Langzaam, elegant, voor oudere dansers
- Guaguancó: Sneller, met de beroemde „vacunao" — een symbolisch erotische gebaar van de man, dat de vrouw probeert af te weren
- Columbia: Solo-dans van de mannen, virtuoos en acrobatisch
De beste Rumba beleef je zondags in Callejón de Hamel (Centro Habana) — een met Santería-kunst beschilderde steeg, waar vanaf 12 uur Rumba-groepen spelen en de wijk danst.
Reggaetón
De Cubaanse jeugd luistert naar Reggaetón — de basrijke Latin-Urban-sound, die uit Puerto Rico kwam en Cuba heeft veroverd. Hoewel door de oudere generatie en deels door de regering kritisch bekeken, is Reggaetón in clubs en op straat alomtegenwoordig. Cuba's grootste ster: Gente de Zona (bekend van „Bailando" met Enrique Iglesias).
Tipp
Voor live muziek hoef je niet naar dure toeristenbars te gaan. In elke Cubaanse stad is er een Casa de la Trova (traditionele muziekbar) en een Casa de la Música (Salsa/Timba). Toegang meestal 1–5 €, de muziek is van topkwaliteit.
War dieses Kapitel hilfreich?
