Maatschappij & Cultuur

Japan is de beleefdste samenleving ter wereld — en dat is geen cliché. De beleefdheid doordringt elk aspect van het dagelijks leven, van de manier waarop je een visitekaartje overhandigt (met beide handen, met een lichte buiging) tot het feit dat Japanners hun telefoon in de trein op stil zetten (Manā Mōdo — „manieren-modus").

De belangrijkste regels

• Buigen: Japans handdruk. Hoe dieper de buiging, hoe meer respect. Voor toeristen volstaat een lichte buiging (15°). Buig bij begroeten, bedanken en verontschuldigen.
• Stil zijn: In treinen, bussen en tempels heerst stilte. Niet bellen, zachtjes praten. Japanners vinden luidheid onbeleefd.
• In de rij staan: Japanners staan ALTIJD netjes in de rij — bij bushaltes, voor restaurants, op het perron (gemarkeerde lijnen op de grond). Voordringen is een ernstige overtreding.
• Schoenen uitdoen: Bij het betreden van huizen, tempels, ryokans en sommige restaurants. Let op de Genkan (verhoogde entree) — schoenen daarvoor uitdoen, pantoffels aandoen. Voor toiletten zijn er aparte toiletpantoffels!
• Neus snuiten: In het openbaar je neus snuiten wordt als onbeleefd beschouwd. Ophalen is acceptabeler (het tegenovergestelde van Europa!).
• Visitekaartjes: Als het zakelijk is: kaart met beide handen overhandigen en aannemen, kort lezen, respectvol op tafel leggen — nooit erop schrijven of in de broekzak steken.

Onsen (温泉, warme bronnen) zijn Japans belangrijkste badcultuur — en hebben strenge regels die je als toerist moet kennen. De basisregel: Iedereen is naakt. Badkleding is in traditionele onsen verboden.

De procedure

1. Omkleedruimte: Alle kleding uitdoen, in een kluisje. Je krijgt een kleine handdoek (Tenugui) — deze is om te wassen, NIET om te bedekken in het water.
2. Wasstation: Voor het baden GRONDIG douchen (zitdouche, shampoo, zeep). Dit is verplicht — niemand gaat ongewassen in het gemeenschappelijke bad.
3. Baden: Langzaam in het hete water glijden (38–44 °C). De kleine handdoek op het hoofd leggen of aan de rand van het bad deponeren — NIET in het water dompelen!
4. Rustig genieten: Stil zijn, niet zwemmen, niet duiken, niet spetteren. Onsen is meditatie, geen zwembad.

Tattoo-probleem

Veel traditionele onsen verbieden tatoeages — vanwege de associatie met Yakuza (Japanse maffia). Opties voor getatoeëerde reizigers:

• Tattoo-cover-pleisters: Verkrijgbaar in drogisterijen, staan toegang toe in sommige onsen
• Privé Onsen (Kashikiri): Privébad voor 1–2 personen, vanaf ¥1.000–3.000/uur
• Tattoo-vriendelijke onsen: Groeiende aantallen, vooral in toeristische gebieden — online zoeken (tattoo-friendly.jp)
• Ryokan met privébad: Eigen Rotenburo (buitenbad) in de kamer

Japans Konbinis (gemakswinkels) zijn een klasse apart — veel meer dan een 7-Eleven in Europa. Met meer dan 56.000 filialen (7-Eleven, Lawson, FamilyMart) zijn ze Japans onofficiële woonkamer.

Wat Konbinis allemaal kunnen

• Eten: Verse Onigiri (rijstdriehoeken, ¥120–200), Bento-boxen (¥400–700), sandwiches (ongelooflijk goed!), Oden in de winter, Nikuman (gestoomde broodjes), desserts — alles verrassend van hoge kwaliteit
• Geld opnemen: 7-Eleven-ATMs accepteren buitenlandse kaarten (een van de weinige ATM-types die dat doen!)
• Tickets kopen: Concert-, bus- en evenementtickets bij Loppi (Lawson) of Famiport (FamilyMart)
• Pakketten verzenden/ontvangen: Takkyubin (pakketverzending) — stuur je koffer vooruit naar het volgende hotel!
• Printen/kopiëren: Documenten, foto's, reisdocumenten
• Toiletten: Schone, gratis toiletten — Konbini-toiletten redden levens
• Rekeningen betalen: Elektriciteit, gas, online bestellingen — Japanners betalen alles in de Konbini
• Paraplu's: Transparante plastic paraplu's voor ¥500 — Japans paraplustandaard

Onder Japanners woedt een felle geloofsoorlog: 7-Eleven (beste Onigiri en Bento), Lawson (beste desserts, vooral de „Uchi Café"-lijn) of FamilyMart (beste Famichiki — gefrituurde kip). De waarheid: alle drie zijn fantastisch.